Dezynfekcja nazywana inaczej odkażaniem to zabiegi, których celem jest zlikwidowanie szkodliwych drobnoustrojów na powierzchniach i przedmiotach użytkowych. Do jej przeprowadzenia używa się różnych środków dezynfekujących zależnie od rodzaju mikroorganizmów, które chcemy wyeliminować wirusy, bakterie, grzyby itp.).
Metody dezynfekcji
Metody dezynfekcji różnią się najczęściej sposobem nanoszenia środków dezynfekujących. Zależnie od właściwości i warunków panujących na dezynfekowanej powierzchni może to być polewanie, oprysk drobnokroplisty, zanurzanie (w przypadku przedmiotów), zamgławianie (na zimno i gorąco), posypywanie, zadymianie. Oprócz środków chemicznych dezynfekcja obejmuje też zabiegi z użyciem pary wodnej pod różnym ciśnieniem oraz promieniowania ultrafioletowego.
Przy doborze metody dezynfekcji bierze się pod uwagę wiele czynników, po to by zapewnić jej maksymalną skuteczność. Najważniejsze jest rozpoznanie jakimi drobnoustrojami skażona jest dana powierzchnia, by dobrać środki zabójcze właśnie dla nich. Istotne jest również odpowiednie stężenie chemikaliów tak by usunęły również formy przetrwalnikowe mikroorganizmów. Wielkość dezynfekowanej powierzchni determinuje ilość zastosowanego środka a warunki tam panujące sposób jego nanoszenia.Dezynfekcja i najczęstsze typy szkodliwych drobnoustrojów
Bakterie
Salmonella – bakterie z tego rodzaju powodują ciężkie w swoim przebiegu zatrucia pokarmowe zarówno u ludzi jak i zwierząt. Do rozwoju potrzebują ciepła wilgotności oraz obecności białka. Do zakażenia dochodzi przez spożycie żywności zanieczyszczonej odchodami chorych zwierząt, albo produktów pochodzących od nich.
Gronkowiec złocisty – bakterie wytwarzające groźne toksyny. Powodują wiele zatruć i zakażeń. Dużo bardziej trwałe są toksyny niż same bakterie.
Pałeczka okrężnicy („bakteria koli”) - bakterie obecne w jelicie człowieka i tam zupełnie nieszkodliwe. Gdy jednak dostaną się do innych układów wywołują wiele chorób. Najczęściej są to zakażenia w tym sepsa, zapalenie otrzewnej itp.
Laseczka jadu kiełbasianego – bakteria ta wytwarza jedną z najbardziej groźnych występ[ujących w naturze toksyn.
Grzyby domowe i pleśniowe Jest wiele odmian grzybów spotykanych w domach i pomieszczeniach. Większość z nich wytwarza mykotoksyny i aflatoksyny, które są szkodliwe zarówno dla ludzi jak i zwierząt. Mogą one wywoływać różne choroby oraz alergie. Najczęściej atakują układ oddechowy. Dlatego też bardzo niebezpieczne jest mieszkanie w budynku, w którym obecne są grzyby.
DEZYNSEKCJA
Dezynsekcja to niszczenie wszelkich szkodliwych owadów za pomocą środków chemicznych, mechanicznych oraz biologicznych. Chodzi tu zarówno o owady uciążliwe dla codziennego funkcjonowania człowieka jak osy, komary, muchy oraz o szkodniki niszczące różnorakie produkty występujące zarówno w gospodarstwach domowych jak i w magazynach. Dezynsekcję przeprowadza się zarówno w pomieszczeniach jak i na otwartych przestrzeniach.m
Metody dezynsekcji
Najczęściej stosowaną grupą są metody chemiczne, które polegają na używaniu środków owadobójczych zwanych też insektycydami. Jako, że gatunków szkodników owadzich jest dużo więcej niż gryzoni ważny jest właściwy dobór środków chemicznych. Ze względu na sposób działania można insektycydy podzielić na kontaktowe – wystarczy, że będą miały kontakt z ciałem owada, wówczas paraliżują jego układ nerwowy i powodują śmierć, pokarmowe, których działanie ujawnia się po zjedzeniu przez szkodnika oraz oddechowe. Przy wyborze trucizny należy również kierować się bezpieczeństwem ludzi i zwierząt – inne substancje wybierze się przy dezynsekcji pomieszczeń, w których przechowuje żywność lub są one miejscem przebywania ludzi a inne np. w mało uczęszczanych magazynach.
Kolejną grupą są fizyczne metody dezynsekcji, które sprowadzają się do różnego rodzaju przedmiotów i urządzeń, które wabią owady po to by później uniemożliwić im się wydostanie z pułapki. Najpopularniejsze w tym względzie są lepy oraz lampy owadobójcze.
DERATYZACJA
Deratyzacja to wszelkie zabiegi mające na celu pozbycie się uciążliwych szkodników jakimi są gryzonie głównie szczury i myszy. Mogą one powodować wiele szkód zarówno w gospodarstwach domowych jak i na powierzchniach magazynowych. Z jednej strony niszczą produkty spożywcze i inne przez zjadanie ich oraz zanieczyszczanie, powodują uszkodzenia opakowań itp. z drugiej zaś mogą przenosić na ludzi groźne bakterie i pasożyty.Metody deratyzacji
Najczęściej stosowaną metodą deratyzacji jest używanie trucizn, na które wrażliwe są organizmy gryzoni. Działają one najczęściej na układ pokarmowy, nerwowy lub krwionośny szkodników. Trutka zaczyna działać po jej zjedzeniu dlatego też jej skuteczność w dużej mierze zależy od tego jakie substancje wabiące będzie zawierać. Chodzi więc o to by mysz czy szczur uznały truciznę za pożywienie. Formy w jakich występują to pasty, granulaty, kremy. Używa się też naturalnych nośników takich jak ziarno czy mąka zmieszane z substancją trującą. Jeśli chodzi o szybkość działania to można wyróżnić trucizny powodujące natychmiastową śmierć i takie, które uśmiercają po pewnym czasie. Wadą tych pierwszych jest to, że pozostałe gryzonie obecne w trakcie żerowania od razu „kojarzą”, spożytą substancję z zagrożeniem dlatego też zaczynają jej unikać niezależnie od atrakcyjności substancji wabiącej. Wadą tych drugich natomiast, że często wymagają kilkukrotnego spożycia przez danego osobnika. Wyjątkowo i tylko w miejscach gdzie jest to możliwe stosuje się zagazowywanie gryzoni.
Kolejną metodą jest stosowanie urządzeń mechanicznych, czyli pułapek i potrzasków służących do zabijania lub odławiania szkodników.
Profesjonalnie przeprowadzona deratyzacja opiera się stosowaniu kilku wzajemnie uzupełniających się metod oraz monitorowaniu populacji gryzoni po każdorazowym wyłożeniu trutek i pułapek.
